Zaburzenia odżywiania występują
pod dwiema postaciami: jadłowstrętu psychicznego - zwanego anoreksją (anorexia
nervosa), oraz żarłoczności psychicznej @- zwanego bulimią (bulimia nervosa).
Obydwie postacie są groźne dla zdrowia, a nawet życia chorej osoby.
Anoreksja czy bulimia?
U pewnej liczby pacjentów z
anoreksją stwierdza się okresy żarłoczności zwane epizodami bulimicznymi.
Przeplatają oni czas stosowania ścisłej diety z okresami nadmiernego
objadania się, prawdopodobnie dlatego, że ich organizm reaguje zmianami
fizjologicznymi na brak pożywienia. Jeżeli żarłoczność nie występuje
naprzemiennie z anoreksją, to tę chorobę nazywamy bulimią.
Żarłoczność psychiczna
(bulimia)
Jest również chorobą o podłożu
psychicznym. Są to okresowe napady żarłoczności z utratą kontroli nad ilością
spożywanych pokarmów. Chorzy na bulimię czują się głodni nawet bezpośrednio
po jedzeniu.
Osoby te zdają sobie sprawę, że
jedzenie wymknęło się spod ich kontroli, próbują między okresami obżarstwa
rygorystycznie przestrzegać diety i opanować napady żarłoczności. Wstydzą
się tego i utrzymują w tajemnicy przed najbliższym otoczeniem, często
objadając się nocą.
Bojąc się przybrać na wadze,
stosują diety aż do głodowania między napadami objadania się. Intensywnie
ćwiczą (pływanie, biegi, gimnastyka), prowokują wymioty i nadużywają środków
przeczyszczających i moczopędnych. Bywa, że po wymiotach odczuwają tak wielką
ulgę, że przejadają się po to, aby je wywołać.
Przyczyny bulimii
• Traktowanie jedzenia jako
namiastki miłości - osoba, która czuje się osamotniona, pusta i niekochana,
je, aby zrekompensować te negatywne uczucia.
• Obrona przed seksem - niektóre kobiety obawiają się seksu. Otyłością
wysyłają sygnał: "Nie jestem atrakcyjna, nie chcę seksualnych
relacji".
• Stresujące wydarzenia życiowe (kłótnie, choroby, śmierć w rodzinie) -
pacjenci z bulimią przejadają się, ponieważ pokarm powoduje wydzielanie w mózgu
serotoniny, która może poprawić ich samopoczucie i ułatwić odprężenie i
wypoczynek.
• Niska samoocena i towarzyszące im częste okresy niepokoju, które mogą łagodzić
gwałtowne napady obżarstwa.
Kto choruje?
Okresem szczególnie predysponującym
do pojawiania się zaburzeń odżywiania jest okres młodzieńczy między
12.-14. i 18.-21. rokiem życia. Występuje w tym czasie duża aktywność
hormonalna, intensywny rozwój fizyczny, ale też wzrost zainteresowań i rozwój
myślenia abstrakcyjnego. Narasta proces indywidualizacji i separacji, kształtuje
się tożsamość psychoseksualna.
Niekiedy towarzyszy tym zmianom
szczególne rozchwianie emocji. Pojawia się bunt przeciwko autorytetom
(rodzicom, szkole, kościołowi). Uwaga koncentruje się na własnym wyglądzie
i figurze. W okresie tym zaburzenia odżywiania są największe i wynoszą w
anoreksji ok. 1% populacji młodzieży, w bulimii ok. 2%.
Występuje wyraźna przewaga
zachorowań u dziewcząt. 15-krotnie niższą zachorowalność chłopców na
anoreksję i bulimię wyjaśnia się mniejszym stresem związanym z dojrzewaniem
biologicznym.
Na zaburzenia odżywiania cierpią
najczęściej dziewczęta i młode kobiety, których kariera zawodowa jest związana
z koniecznością utrzymywania szczupłej sylwetki i kontroli swojego ciała. Są
to więc młode tancerki, uczennice szkół baletowych, niektórych dziedzin
sportu, takich jak pływanie, gimnastyka.
Zdarzają się przypadki zachorowań
wśród osób starszych, nawet 30-letnich, choć zdecydowanie rzadziej.
|
